Engelli Üniversite Öğrencileri Ankara Çalıştayı’nda Buluştu

Engelli Üniversite Öğrencilerinin Üniversitelere Erişim ve Katılım Sorunları Üzerine İlk Çalıştay  65 katılımcıyla gerçekleştirildi.

Engelli Üniversite Öğrencilerinin Savunuculuk ve Katılımcılık Kapasitesinin Geliştirilmesi Projesi kapsımda 16-18 Haziran 2021 tarihinde Ankara Çalıştayı düzenlenmiştir. Çalıştay 3 gün boyunca Midas Hotel’de gerçekleşmiştir. 80 kişinin katılımının hedeflendiği Ankara Çalıştayına toplam 65 kişi katılım sağlamıştır. Şehir dışı katılımcılarının konaklaması, ulaşım ve yol masrafı proje bütçesinden karşılanmış, Ankara’da ikamet eden katılımcılar ise yine proje bütçesi kapsamında, yemek ve kahve molalarından ücretsiz olarak yararlanmıştır.

Ankara Çalıştayı katılımcılarını, Türkiye’nin farklı üniversitelerinden gelen öğrenciler oluşturmaktadır. Proje kapsamında Ankara, Mersin, Eskişehir, Sinop, Mardin, Iğdır, Tekirdağ illeri pilot il olarak belirlenmiş ve Çalıştay katılımcılarının bu illerde bulunan öğrencilerden seçilmesine özen gösterilmiştir. Bu illerin yanı sıra, Muğla, Nevşehir, İzmir, Isparta illerinde bulunan üniversitelerinden de katılımcılar kabul edilmiştir. Katılımcılar belirlenirken engelli olan ve engelli olmayan üniversite öğrencilerinin sayısının eşit tutulmuştur. Engelli olan üniversite öğrencilerinin engel grupları farklılık göstermiştir. Böylece birbirinden farklı toplumsal sorunlara yer verilmiştir.

Çalıştay programı 16 Haziran günü sabah saatlerinde, AB Delegasyonu Program Uzmanı Friederike WUENSCHMANN’ın yolladığı video ile başlamış, daha sonra sırasıyla Engelliler Konfederasyonu Başkanı Mustafa ÖZSAYGI, Proje Koordinatörü Ömer KOÇ, Proje Asistanı Ali ULUSOY ve Proje Gençlik Asistanı Elifcan KOÇYİĞİT açılış konuşmasına yer vermiştir. Çalıştay süresince moderatörlük Elifcan Koçyiğit tarafından yapılmıştır.

Çalıştay’da toplumsal sorunları konuşmak, çözümleri tartışmak için farklı alanlara ve bu alanların uzmanlarına yer verilmiştir. Sinan Ok ile “Savunuculuk ve Katılımcılık”, Selen Doğan ile “Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor: Medyaya Bir de Buradan Bak” ve “Toplumsal Cinsiyet: Masada Oturmuyorsan Mönüdesindir”, Ömer Çetinkaya ile “Drama Tiyatro Atölyesi” ve “Forum Tiyatro”, Gülcan Boyraz ile “Beden, Kimlik, Mahremiyet Odağında Gençlerin İnsan Hakları”, Elifcan Koçyiğit ve Onur Güngör ile “Gençlerin Sorunları ve Çözümler Üzerine”, Coşkun Gök ilen “Bir Fikrim Var: Engelli Hakları Savunusu için Proje Geliştirme”, Ali Ulusoy ile “Erasmus Projesi ve Gençlik Katılımı” başlıklarına yer verilmiştir.

Ankara Çalıştayı katılımcıları, Türkiye’de engelli hakları için kamuoyu oluşturmak, sivil toplum kuruluşlarının, sendikaların, siyasi partilerin engelli haklarına bakış açısı konuşmuş, engelli hakları için kurumsal başvuru yolları nelerdir öğrenmiş, biz neredeyiz, nerede olmalıyız sorularına cevaplar bulmuştur. Çalıştayda medya çalışmalarına önem verilmiş, medyanın toplumun zihin haritalarını nasıl çizdiğine, egemen olanın buyurgan diliyle medya içeriklerinin nasıl belirlendiğine, ön yargılar, ön kabuller ve ezberlerle biçimlendirilmiş söz ve eylemlerin medya aracılığıyla nasıl yayıldığına değinilirken, başka bir haberleşme dilinin, alışılmışın dışında bir söyleme biçiminin de mümkün olduğu üzerinde durulmuştur. Hak temelli haberciliğin görülmeyeni gösterme, sesi kısılmış olanın sesine sahip çıkma kabiliyetine dikkat çekilecek ve insan hakları çerçevesinde haber alma hakkı ve haber vermenin etiği tartışılmıştır.

Tüm çalışmalar, projeler için bugün kritik bir mesele olan toplumsal cinsiyet başlığı da Ankara Çalıştayı’nda da yerini almıştır. Toplumsal cinsiyet bakış açısı yalnızca kadınları fark etmekle değil, tüm ezilenleri, ötekileştirilmiş, ihmal ve ihlal edilmiş, güçsüzleştirilmiş, gözden çıkarılmış her canlının yaşam hakkını savunmakla ilgilidir. Bu çalışma etrafında öğretilmiş cinsiyet rolleri ve iki seçeneğe indirgenmiş cinsiyet kimliklerinin temel insan haklarının korunmasını nasıl zorlaştırdığı üzerinde durulmuş ve ‘bir ölüm kalım meselesi’ olarak toplumsal cinsiyet eşitliğinin gündelik yaşantılarımızı nasıl dönüştürebileceği konuşulmuştur.

Bireye saygı, özsaygı, mahremiyet alanları, mahremiyet alanlarının ihlalinden korunma yolları ve istismar, insan hakları çerçevesinde gençlik temasıyla ele alınmıştır.

Katılımcıların iletişimini ve etkileşimini güçlendirmek, problem çözme yollarını farklı bakış açısıyla görmelerini sağlamak için iletişim ve etkileşim, kendini ifade etme, yaratıcılık ve problem çözme konuları Drama Atölyesinde işlenmiştir. Drama Atölyesinde etkileşim becerilerini kazanan katılımcılar, forum tiyatro ile ezen-ezilen ilişkisi tartışıp çözüm yolları üzerine fikir geliştirme çalışması yapmışlardır.

Gençlik sorunları üzerine serbest kürsü yapılmış, katılımcılar konu hakkında tartışmıştır. Anında anket uygulamasına katılan katılımcılara ilk olarak “Gençliğin en önemli 3 problemi nedir?” diye sorulmuştur.

Engelli ve engelli olmayan öğrencilerden oluşan 41 katılımcı, telefonlarından anında anketi oylamış ve gençliğin en temel sorunlarını yazarak iletmişlerdir. Bu sonuçlara göre Ankara Çalıştayı’na katılan engelli ve engelli olmayan üniversiteli genç grubun en temel sorunu işsizliktir. İşsizliği, güven, özgürlük, gelecek kaygısı, mutsuzluk, parasızlık, sosyal adaletten yoksun olma takip etmektedir. Genç grup bu sorunların yanında, yurt dışına çıkamamaktan, aidiyet ve sadakat duygusunu hissedememekten bahsederken anti demokratik bir ülkede yaşadıklarını belirtmiştir. Anti demokratik uygulamalara maruz kaldıklarını belirten genç grup, ayrımcılığı, eğitim sistemindeki sorunları, toplum baskısını ve tabuları bugün gençliğin en önemli problemleri olarak tartışmıştır.

Bu çalışma, Ankara Çalıştayı’na katılan engelli ve engelli olmayan üniversite öğrencilerini gençlik çatısı altında tanımak için önem göstermektedir. Gençlik problemlerini tartıştıktan sonra, engelli üniversite öğrencilerinin bu sorunlardan dezavantajlı grup olarak daha derin etkilendiği hususuna değinilmiştir. Gençler birbirlerinin yaşamına dair sorunları dinlerken, bireysel sorunların bizzat toplumsal sorunları oluşturduğunu fark etmiş, toplumsal sorunlar üzerine konuşmuşlardır. Bu tartışma sonrası aynı katılımcılara “Gençlik Sorunlarına 3 çözüm önerisi sunar mısınız?” sorusu yöneltilmiştir.

38 katılımcının katıldığı bu ankette, gençler en çok örgütlenme/ örgütlülük cevabını vermiştir. Bir arada olmanın önemini vurgulayan gençler, eğitim, eylemlilik, mücadele, karar alma süreçlerine katılım, gençlik meclisi, siyasilerle görüşme gibi çözüm önerilerine yer vermiştir.

Bu çalışmanın devamı olarak Ankara Çalıştayı’nın son günü, “Gençliğe ve engelliliğe dair çalıştaydan sonra fark ettiğiniz 3 şey nedir?” diye soruldu. 48 katılımcının cevap verdiği anket sonuçlarında en çok kullanılan 3 kelime; farkındalık, yalnız değilmişiz, örgütlenme oldu. Engelsiz yaşamak, engelli alanını iyileştirmek, haksızlığın yoğun olması, erişebilirlik, fark edilmeyen sorunlar, feminizm, ayrımcılık, hak ihlalleri, birlikte hareket, toplumsal cinsiyet eşitliği, hassasiyet, daha fazla saygı gibi bu çalıştayda 3 gün boyunca konuşulan anahtar kelimeler yer aldı.

Çalıştaya katılan engelli üniversite öğrencilerden biri albinizm sorunu yaşamaktaydı. Daha önce “albino” nedir bilmeyen diğer katılımcı/katılımcılar, çalıştaydan sonra fark ettiği şeye albinizm ve güneş kremi yazmıştır. Yine, işitme cihazlarının pahalı olduğu, görme engellilerin gözlüklere erişmede sorun yaşamaları, ampute ve buna bağlı ameliyatları devletin karşılamadaki yetersizlikleri katılımcıların bu çalıştayda geçirdikleri süre boyunca, yaşamlarında ilk kez konuştukları konular olarak karşılarına çıkmıştır. Ankara Çalıştayı katılımcıları, kendi sorununu dile getirme, başkasının sorununu fark etme, başkasını dinleme, kendi sorununun ve başkasının sorununun çözümünde yer alma gibi savunma ve katılım becerilerini geliştirmiştir.

Çalıştayın 3.günü , Engelli Hakları Savunusu için Proje Geliştirme konusu işlenmiştir. Böylece gençlerin, toplumsal sorunların çözümünde yer alırken, alana dair beceriler geliştirmelerine katkı sağlanmıştır. Proje geliştirmek için ne gerekiyor? Bir fikrimizin olması proje hazırlamak için yeterli mi? Bir proje konusu nasıl belirlenir, nasıl geliştirilir ve Proje nasıl dönüştürülür? Proje geliştirmeye hazırlık ve proje geliştirme süreçleri nasıl yürütülür? gibi proje hazırlamaya giriş yapılmıştır. Devamı niteliğinde, Erasmus Projesi ve Gençlik Katılımı konulu seminerde Erasmus+ projelerinin gençlere sağladığı yararlar nelerdir ve Gençlik projelerinden gençler nasıl yararlanabilir konuları ele alınmıştır. Gençlik değişimi, gençlik çalışanları hareketliliği ve Erasmus Dayanışma Programı hakkında bilgilendirme yapılmıştır.

Çalıştay, katılımcılara sertifika verilmesi ve müzik dinletisiyle son bulmuş, kurulacak DUS-NET’in temeli Ankara Çalıştayı’nda atılmıştır. Çalıştayın sürdürülebilirliği açısından katılımcılar, birbirileri ve proje personeliyle iletişimde kalmış ve bilgi ağı kurulmuştur.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir